Een vuurkorf op het terras of een sfeervuurtje aan het einde van de avond: veel tuinbezitters stoken wel eens buiten. Maar wat precies is toegestaan, verschilt per gemeente. Er bestaat geen landelijke wet die exact vastlegt hoe groot een vuurtje mag zijn of op welke afstand van de buren het moet staan. Dat wordt grotendeels lokaal geregeld, dus de regels in jouw gemeente kunnen afwijken van die in de gemeente hiernaast.

Het landelijke uitgangspunt: een algemeen verbod met uitzonderingen

De meeste gemeenten werken met een versie van de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de zogeheten Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Daarin staat doorgaans een algemeen verbod op het stoken van vuur in de open lucht, met de mogelijkheid voor het gemeentebestuur om daarvoor een vergunning of ontheffing te verlenen. Volgens de VNG geldt dit verbod om luchtverontreiniging en overlast of gevaar voor de omgeving te beperken.

In de voorbeeldregels die gemeenten hiervoor gebruiken, is meestal geen vergunning nodig voor vuur dat dient voor verlichting, zoals kaarsen en fakkels, voor sfeer, zoals een terrashaard of vuurkorf, of voor koken en barbecueën. Omdat elke gemeente deze modelregels net iets anders kan invullen of aanscherpen, is dit een voorbeeld van hoe het meestal werkt en geen garantie voor jouw situatie.

Vuurkorf op een terras met tuinmeubels op de achtergrond
Een vuurkorf of terrashaard valt in de meeste gemeenten onder de categorie sfeervuur, maar check lokaal of er voorwaarden gelden.

Houtstook, rook en de zorgplicht voor je buren

Voor houtstook in de tuin, waaronder vuurkorven en buitenhaarden, geldt volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) dat gemeenten geen houtkachels kunnen verbieden, maar wel regels kunnen stellen aan het gebruik. Een gemeente kan bijvoorbeeld een stookverbod instellen bij ongunstige weersomstandigheden, zoals mist of windstil weer, omdat rook dan minder goed wegtrekt en voor meer overlast zorgt.

Daarnaast geldt de algemene zorgplicht uit de Omgevingswet: ook zonder specifieke gemeentelijke regel moet je redelijke maatregelen nemen om rook, roet, walm of stof bij je buren te voorkomen. Landelijk mag bovendien alleen onbehandeld en ongeverfd hout worden gestookt. Geverfd of geïmpregneerd hout, en al helemaal huishoudelijk afval, is nooit toegestaan in een vuurkorf of buitenhaard, dat valt onder het verbod op het verbranden van afvalstoffen uit de Wet milieubeheer.

Afstand tot de erfgrens en tot gebouwen

Een harde, landelijke afstandsnorm tussen een sfeervuur en de erfgrens of bebouwing bestaat niet. Sommige gemeenten noemen in hun eigen beleid of vergunningvoorwaarden wel een concrete afstand; zo hanteert de gemeente Tynaarlo in haar voorwaarden voor sfeervuur een minimumafstand van 10 meter tot bebouwing, een maximale doorsnede van 60 centimeter en het voorschrift dat er niet gestookt wordt bij windkracht 5 of hoger. Dat is een voorbeeld van één gemeente en geen landelijke norm.

Brandweerorganisaties geven vaker een algemene veiligheidsrichtlijn dan een wettelijke norm: de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord noemt een afstand van 5 meter tot andere objecten als vuistregel voor een vuurkorf. Omdat dit soort richtlijnen per regio en per gemeente verschilt, is het altijd nodig om de APV en eventueel het omgevingsplan van je eigen gemeente te raadplegen voordat je een vuur aansteekt, zeker als het groter is dan een klein terrashaardje.

Wanneer heb je wel een vergunning nodig

Zodra een vuur groter wordt dan de uitzonderingen voor sfeer, verlichting of koken, is doorgaans wel een vergunning of ontheffing nodig. De Veiligheidsregio Groningen noemt als vuistregel dat een vuur groter dan 60 bij 60 centimeter als open vuur geldt, waarvoor toestemming van de gemeente nodig is. Voor een groter paasvuur, vreugdevuur of een vuur met ingezameld snoeiafval gelden aparte regels, en sinds de invoering van de Omgevingswet is voor een vreugdevuur met ingezameld afval een omgevingsvergunning vereist in plaats van de eerdere ontheffing.

Een aanvraag voor een vergunning of ontheffing vraagt meestal om de datum en tijd, de locatie, de reden van het vuur en de materialen die worden gestookt. De gemeente kan een aanvraag afwijzen als het vuur tot te veel luchtverontreiniging, gevaar of overlast zou leiden.

Overlast melden en wat de gemeente daarmee doet

Veroorzaakt een buur regelmatig rookoverlast, dan kun je dit melden bij de gemeente. Sommige gemeenten kunnen bij aanhoudende klachten een stookverbod opleggen aan de veroorzaker, zoals bijvoorbeeld in de gemeentelijke praktijk van Amersfoort is beschreven. Dat is een lokale bevoegdheid en geen automatisch recht dat in elke gemeente op dezelfde manier wordt toegepast.

Kortom: een vuurkorfje op een rustige avond is in veel gemeenten zonder vergunning toegestaan, mits je geen overlast veroorzaakt en alleen schoon, onbehandeld hout stookt. Zodra het vuur groter wordt, vaker voorkomt of bij de buren voor klachten zorgt, is het verstandig om eerst de APV en het beleid van je eigen gemeente te checken voordat je de lucifer aansteekt.